دوره‌اى كه اسلام به تدريج نيرومند مىشد و با اين وجود ، در ميان برخى از قبايل عرب هنوز شرك باقى بود و دوره‌اى كه اسلام سراسر جزيره را فراگرفت [ و اثرى از شرك برجاى نماند ] . قرآنى كه على عليه السّلام آن را بر مردم خواند و خداوند با آن ، اين دو دوره را از يكديگر جدا كرد ، همين آيات آغازين سورهء توبه بود . خدا در اين آيات ، بيزارى خود و پيامبرش را از مشركان اعلام و نزديك شدن مشركان به خانه ، يا گرد آمدن در آن‌جا و يا طواف پيرامون آن در حالت برهنگى را تحريم كرد . بَراءَةٌ مِنَ اللَّهِ وَ رَسُولِهِ إِلَى الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ . پيش‌تر گفتيم كه اين آيه در سال پس از فتح مكه نازل شد ، زيرا در اين سال كار اسلام بالا گرفت و در سراسر جزيره گسترش يافت و بر آن تسلط پيدا كرد . با وجود اين ، در ميان برخى از قبايل عرب ، گروه‌هايى به چشم مىخوردند كه هنوز از شرك حمايت مىكردند ، لذا براى اين‌كه اين گروه‌هاى مقاومت ، ستون پنجم در جامعهء اسلامى را تشكيل ندهند ، خدا به پيامبرش دستور داد كه برائت از مشركان را آشكار سازد ؛ به بيانى درست‌تر با هر مشركى در جزيرة العرب اعلام جنگ كند ، مگر اين‌كه وى كلمهء « لا إله الّا اللّه » را بر زبان براند و به سلك مردم درآيد . اين هشدار تمام مشركان و حتى آنان را كه با پيامبر صلّى اللّه عليه و آله پيمان صلح و سازش امضا كرده بودند دربر مىگرفت ، البتّه به استثناى يك حالت كه خداوند بدان اشاره مىكند : « إِلَّا الَّذِينَ عاهَدْتُمْ مِنَ الْمُشْرِكِينَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوكُمْ شَيْئاً » . تفسير اين آيه در آينده از نظرتان خواهد گذشت . فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَ اعْلَمُوا أَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِي اللَّهِ وَ أَنَّ اللَّهَ مُخْزِي الْكافِرِينَ . « فسيحوا » ؛ يعنى اى مسلمانان ! به مشركان بگوييد : در طى اين مدّت باكمال امنيت در زمين گردش كنيد . پس از اعلان جنگ ، خداوند بدانان چهار ماه مهلت داد تا با كمال امنيت در زمين گشت‌وگذار كنند و هرجا كه بخواهند بروند و كسى متعرّض آنها نشود . پس از آن ، اگر اسلام آوردند در سلامت زندگى خواهند كرد و در دنيا و آخرت رستگار خواهند شد و اگر بر شرك خود همچنان پاى فشردند ،